Saldering 2027 en pensioen: gevolgen voor AOW-ers

Per 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling definitief. Voor gepensioneerde huishoudens die leven van AOW en een aanvullend pensioen is dat geen abstract gegeven — het raakt direct het maandbudget. Wie als AOW-er zonnepanelen op het dak heeft, heeft de afgelopen jaren geprofiteerd van één van de gunstigste energieregelingen in Europa. Die periode eindigt over zeven maanden. Saldering 2027 en pensioen zijn daarmee een combinatie die vraagt om concrete, eerlijke informatie.

Wat saldering 2027 betekent voor gepensioneerden

Onder de huidige salderingsregeling verrekent uw energieleverancier de stroom die u teruglevert aan het net, kilowattuur voor kilowattuur, met de stroom die u afneemt. Levert u in mei 300 kWh terug en verbruikt u in december 300 kWh, dan betaalt u per saldo niets voor die 300 kWh. De financiële waarde van die verrekening bedraagt in 2026 gemiddeld €0,23 per kWh, het gewogen gemiddelde leveringstarief inclusief energiebelasting dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceert.

Na 2027 ontvangt u alleen nog een terugleververgoeding van uw energieleverancier. Die vergoeding ligt gemiddeld op €0,07 tot €0,09 per kWh — een derde tot een kwart van wat saldering oplevert. Voor een doorsnee gepensioneerd huishouden met 10 zonnepanelen (jaaropbrengst circa 3.000 kWh, eigenverbruik 40 procent) betekent dit:

• Teruglevering: 1.800 kWh per jaar
• Waarde onder saldering (€0,23/kWh): €414 per jaar
• Waarde na 2027 (€0,08/kWh): €144 per jaar
• Verlies: €270 per jaar

Heeft u een groter systeem van 16 panelen met een jaaropbrengst van 4.800 kWh en een eigenverbruik van slechts 35 procent (wat bij gepensioneerden overdag thuis vaker voorkomt), dan stijgt het verlies naar ruim €400 per jaar. Dat is voor iemand met een AOW van €1.496 per maand bruto (bedrag per 1 januari 2026 voor een alleenstaande, bron: Rijksoverheid AOW-bedragen 2026) een merkbare aanslag op het maandbudget.

Waarom saldering 2027 en pensioen extra hard samenkomen

AOW-ers hebben gemiddeld een hogere eigenverbruiksratio dan werkende huishoudens. Wie overdag thuis is, verbruikt zelf meer van de geproduceerde zonnestroom. Dat klinkt gunstig, maar de realiteit is genuanceerder. CBS Statline laat zien dat 65-plussers gemiddeld 25 tot 30 procent meer elektriciteit verbruiken dan werkende veertigers met eenzelfde woninggrootte, deels door elektrische verwarmingshulpmiddelen, wasdrogers en langere aanwezigheid thuis. Dat hogere verbruik betekent tegelijk dat de zomerse pieken in zonneopbrengst minder goed matchen met het verbruikspatroon, omdat ook in de avonduren het verbruik relatief hoog is terwijl de panelen dan niets meer produceren.

Gepensioneerden die ook een warmtepomp hebben naast hun zonnepanelen, profiteren nu extra van saldering doordat de warmtepomp ’s winters elektriciteit verbruikt die in de zomer gesaldeerd wordt opgebouwd. Na 2027 vervalt dat voordeel gedeeltelijk, waardoor de stookkosten in absolute zin toenemen.

Tegelijk is de financiële speelruimte kleiner. Een gezin met twee inkomens kan een terugval van €300 per jaar makkelijker opvangen dan een alleenstaande AOW-er met een netto-inkomen van circa €1.200 per maand. De Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) waarschuwt dat energiearmoede onder ouderen in Nederland al aanzienlijk is en na 2027 verder kan toenemen als er geen compenserende maatregelen komen.

Drie strategieën voor AOW-ers na de saldering 2027

Passief afwachten is de duurste optie. Hieronder staan drie concrete strategieën die gepensioneerde zonnepaneelbezitters kunnen toepassen vóór of direct na 1 januari 2027.

1. Eigenverbruik slim verhogen

Wie overdag thuis is, heeft een voordeel: u kunt verbruik verschuiven naar momenten dat de zon schijnt. Concreet betekent dit: de vaatwasser en wasmachine draaien tussen 10:00 en 15:00 uur, de boiler instellen op zonneopwarming en de koelkast iets kouder zetten in de middag. Volgens Milieu Centraal verhoogt gedragsaanpassing het eigenverbruik gemiddeld met 10 tot 15 procentpunten, wat neerkomt op €60 tot €120 per jaar minder verlies voor een gemiddeld systeem. Meer praktische tips vindt u in het overzicht over eigenverbruik verhogen na saldering.

2. Een thuisbatterij als buffer

Een thuisbatterij slaat zonnestroom op die u anders zou terugleveren en maakt die beschikbaar voor de avond. Voor gepensioneerden die ’s avonds televisie kijken, koken en lichten branden, is dit de meest directe manier om het salderingsverlies te compenseren. Een batterij van 10 kWh kost in 2026 gemiddeld €4.800 tot €6.500 inclusief installatie. De terugverdientijd ligt bij een gepensioneerd huishouden met hoog avondverbruik doorgaans tussen de 8 en 12 jaar. De actuele actuele thuisbatterij-prijzen lopen sterk uiteen per merk en capaciteit, dus vergelijken loont. Uitgebreide informatie over kosten en subsidiemogelijkheden leest u in het artikel over batterijopslag voor zonnepanelen in 2027.

3. Overstappen naar een dynamisch of gunstig vast contract

Energieleveranciers bieden na 2027 uiteenlopende vergoedingen voor teruggeleverde stroom. Het loont om vóór de jaarwisseling aanbiedingen te vergelijken. Een dynamisch contract kan voor AOW-ers met flexibel verbruiksgedrag gunstig uitpakken, maar vraagt enige kennis van uurprijzen. Een vast contract met een transparante terugleververgoeding van €0,09 tot €0,10 per kWh is voor velen de rustigere keuze. Lees wat de energieleveranciers bieden als vergoeding na 2027 om een weloverwogen keuze te maken.

Saldering 2027 en pensioen: het rekenvoorbeeld op jaarbasis

Om de impact tastbaar te maken, vindt u hieronder een vergelijking voor twee veelvoorkomende situaties bij gepensioneerden.

Het verlies in de derde rij is gebaseerd op het verschil tussen €0,23 (salderingstarief) en €0,08 (terugleververgoeding) over 3.600 kWh. Voor een stel op AOW met een gezamenlijk netto-inkomen van circa €2.200 per maand is €540 per jaar gelijk aan bijna 2,5 procent van het jaarinkomen — een significante verslechtering. Wie in een vrijstaande woning met een groter systeem woont, merkt de impact navenant sterker.

Subsidies en regelingen die AOW-ers kunnen benutten

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beheert de ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing). Via de ISDE ontvangt u in 2026 tot €1.500 subsidie op een thuisbatterij, mits deze gecombineerd wordt met zonnepanelen. De aanvraag verloopt digitaal via Mijn RVO en vereist een DigiD — voor veel gepensioneerden is hulp van een installateur of familielid praktisch. De ISDE-subsidie uitgelegd vindt u elders uitgebreid beschreven. Daarnaast kennen diverse gemeenten aanvullende regelingen voor ouderen met een laag inkomen, zoals de Energietoeslag. Informeer bij uw gemeente of u hiervoor in aanmerking komt.

Wie zijn woning wil verkopen, moet ook rekening houden met het effect van de gewijzigde regeling op de woningwaarde. Zonnepanelen zijn na 2027 minder waard in de ogen van kopers die zelf de rekensommetjes maken. Meer hierover leest u in het artikel over de gevolgen van saldering 2027 bij verkoop van uw woning.

Praktische stappen vóór 1 januari 2027

Met zeven maanden te gaan is er nog genoeg tijd om actie te ondernemen. Een thuisbatterij heeft een levertijd van vier tot acht weken en installatie duurt een dag. De voorbereiding kunt u het beste nu starten:

1. Controleer uw huidige energiecontract: wanneer loopt het af en welke terugleververgoeding biedt uw leverancier na 2027?
2. Bereken uw eigenverbruiksratio via uw slimme meter of monitoringapp. Ligt deze onder de 50 procent, dan profiteert u het meest van een batterij.
3. Vraag drie offertes op voor een thuisbatterij en check of u ISDE-subsidie kunt aanvragen.
4. Pas uw verbruikspatroon alvast aan: grote apparaten overdag aanzetten kost niets en levert direct winst op.
5. Vergelijk energiecontracten op terugleververgoeding. De overstap naar een beter energiecontract na saldering 2027 kan €50 tot €150 per jaar schelen.

Voor de bredere context over wat er precies verandert per 1 januari 2027 en welke andere aspecten meespelen, biedt het artikel over de saldering 2027 veranderingen op een rij een volledig overzicht.

Veelgestelde vragen over saldering 2027 en pensioen

Hoeveel verliest een AOW-er gemiddeld door het einde van de salderingsregeling?

Dat hangt af van het aantal panelen en het eigenverbruik. Een alleenstaande AOW-er met 10 panelen en 40 procent eigenverbruik verliest gemiddeld €270 per jaar. Een stel met een groter systeem van 20 panelen kan tot €540 per jaar verliezen.

Ontvangen AOW-ers een speciale compensatie voor het verlies van saldering?

Er bestaat geen specifieke compensatieregeling voor gepensioneerden. Wel kunt u gebruik maken van de ISDE-subsidie voor een thuisbatterij en eventueel de gemeentelijke Energietoeslag als uw inkomen laag genoeg is.

Is een thuisbatterij rendabel voor een gepensioneerd huishouden?

Dat is afhankelijk van uw avondverbruik en de batterijprijs. Met de huidige prijzen (€4.800 tot €6.500) en een verlies van €300 per jaar door de afschaffing van saldering is de terugverdientijd gemiddeld 10 tot 14 jaar. Een ISDE-subsidie van tot €1.500 verkort dit met twee tot drie jaar.

Moet ik als AOW-er vóór 2027 mijn energiecontract opzeggen?

Niet per se opzeggen, maar wel vergelijken. Controleer vóór de jaarwisseling welke terugleververgoeding uw huidige leverancier biedt na 2027 en vergelijk dit met aanbiedingen van andere leveranciers. Een verschil van €0,02 per kWh bij 2.000 kWh teruglevering scheelt al €40 per jaar.

Verandert er iets aan de energiebelastingkorting voor gepensioneerden na 2027?

De salderingsregeling stond los van de energiebelastingkorting (de vaste jaarlijkse korting op de energienota). Die belastingkorting blijft in 2027 bestaan. Wel verdwijnt het indirecte belastingvoordeel dat saldering opleverde, omdat u bij saldering de energiebelasting op teruggeleverde stroom effectief terugkreeg. Na 2027 geldt dat alleen nog voor het deel dat u zelf direct verbruikt.

Wat is de beste strategie als ik als AOW-er geen thuisbatterij kan betalen?

Focus dan op gedragsverandering: gebruik grote apparaten overdag wanneer de zon schijnt, en vergelijk energiecontracten op terugleververgoeding. Samen leveren deze maatregelen een besparing van €80 tot €150 per jaar op, zonder grote investering.